ENTELEKTÜEL DERİNLİK

Yaşadığımız  post-modern, hattâ idrakine adım attığımız  modernite de   en çok kullanılan deyimlerden biri işte bu “entelektüel”  deyimidir. Kısmen eskimiş  veya yaşlanmış olan  “Âlim-Ulema-Mütefekkir-Filozof-Münevver-Aydın-Bilim adamı-Sanatçı” gibi deyimlerin yerini  tek tek veya hepsini içine alır bir tarzda  artık entelektüel sözcüğü kullanılmaktadır. Sabri Ülgener entelektüelin fonksiyonu ve rolünü ”Kültür değişimine öncülük etmek, değişeni daha popüler ve yaygın hale getirmek, yeni bir zevkin ve üslûbun öncülüğünü sürdürmek, halkın politik ve sosyal tercihlerini etkilemek”(Aydınlar Sosyolojisi Ve Çağımız Aydını, İ.Ü.İ.F. Mecmuası, Sayı.35,2012,s.9-10.) ifade eder. Tabii olarak işi felsefeye yönlendiren çerçeve değişmemek kaydı ile  ifâdesi değişen tanımlamalar da bulunmaktadır.

 

Peki o zaman çok kullanılan “Entelektüel Derinlik” nedir, kim veya kimler  derin entelektüeldir! Özellikle pozitif bilim dallarında uğraşan bilim adamlarına  “entelektüel” diyemeyiz, olay tarihçileri ve coğrafyacılar, meslek ve din bilginleri de öyle! Felsefe, sosyoloji, siyaset, kültür alanında çalışan,   alanlarında savunduğu fikirlere yenilik, doğrulanabilir popülizm ve  radikallik getirenlere  ancak entelektüel diyebiliriz! Dolayısıyla deyim kesin olarak  bilimselliğe,  ancak toplum bilimi içinde  dallanma ve yeni açıklamalarla girilebilir! Biliniyor ki sosyal bilimlerde önemli olan muhakeme ve iddialardır. İddialarını  sosyal  buluşlar ve toplumdaki karşılıkları ile destekleyen görüşler ancak pozitif  popülizm olabilir! Elbette yalakalık, yağcılık, günün adamlığı için popülizm yapanlar veya  radikalizmi “kör kafa”ya çevirenler katiyen entelektüel değildir!

 

Entelektüel insan her şeyden evvel idealist insan demektir, iddialarında post modernizmin maddeciliğini bulamazsınız, düşünceler ve iddialar en az  “tarihi maddecilik” kadar derinliğe sahiptir! “Yurt” deyimini birçok yönden inceleyebilirsiniz, fakat  “Vatan” ve “Anayurt” dediğiniz zaman deyim entelektüel derinlik sahasına girmiştir. İlâhiyatçılar pek yanlış olarak entellektüeliği kendi  sahalarına çekiyorlar. Elbette din de bir sosyal olgudur, fakat akılcılığa pek yer vermez, her şey derin kabullerle başlar ve öyle felsefeleşir. İşte “Sûfizm” dediğimiz şey de budur.Platon’dan Farabi’ye, İbni Arabi’den İbni Sina’ya, Hegel’den  Descartes ve Spinoza’ya kadar   felsefî görüşlerde mutlak olarak  “Sûfi” eğilimler vardır. Ne yazık ki  “Sûfizm”i “Selefiyye” de kullanmış ve günümüzde ancak böyle siyasete pencere açabilmişrir. “Egzistansiyalizm” de entelektüel görüşlere geçit vermez, çünkü  toplumun dibine inemez, söylemler ve anlatım dozu ağırdır. Halbuki entelektüelliğe  giriş penceresi  popilizm, sonuç veya gelişme  alanı radikal idealizmdir. O sebeple bütün çalışma ve gayretlere rağmen   din düşüncesi entelektüel  sürece girememiştir. Çünkü dindar olmanın, yani dini görüşlere kıymet vermenin  bilimsel adı maalesef “Gericilik” tir.  Konumuz bu olmamasına rağmen doğru bu mudur? Bakınız  “Selefiye” “Sûfizm” kadar toplumsal katmanlara nüfuz edememiştir, neden? Bu sadece din bilginlerinin başarısız olması mıdır? Asla bu görüşe katılmak mümkün değildir, çünkü  “Selefiye”nin  açtığı  “Arap Milliyetçiliği” penceresi yanlıştır!

 

O halde entelektüel derinlik  nedir derseniz, Ülgener’in  çizdiği çerçeveye   dönmek zorundayız. Türk aydınları olarak bizler bu konuda sınıfta kalanlardan olduğumuz için siyaset de düzgün gitmiyor ve bir iki yaz bozdan sonra kısmen  hizaya giriyor. Entelektüel kişilik üretici, yeni ve bilimsel metotlar yerine “Akıldanelik” etkisindedir. O sebeple uluslararası üne sahip ancak  Şerif Mardin gibi  birkaç entelektüelimiz vardır. Halbuki Avrupa ve ABD  Toplumbilimi bu konuda  üretken ve  çok ileridedir,  bir o kadar da  etkilidir. Şartlar ne olursa  dünyanın en güzel  sosyal ürünleri Avrupa’dan geçen  sosyoloji mekteplerinin izinden  gidenlerin yaptıklardır. Ne yazık ki bizler  onlardan bile habersiziz! Çünkü bizde lisan bilmek entellektüllikle eş anlamda  görülmektedir.

 

Bizim bilim adamlarımız  çok kasıntılı ve kendini beğenmiş insanlardır, o sebeble hemen kuvvetli entellektülleri bir şekilde suçlamalarla boyayıverirler. Bir anda ya “Nurcu” veya  vatan düşmanı “Komünist” ilân ederler!  Bu  durum  o derece kronikleşmiştir ki  ilim adamları  çok önemli insanlar olduklarını ve kıymetlerinin bilinmediğini düşünürler. Serbest çalışana “Alaylı”  derler! Bereket ki  veya kısmen “Aşık Veysel” bunlar zamanında yaşamamıştır, hemen “Mahsunî” durumuna getirirlerdi.  100 sayfa çalışan ve akademik kariyer alana  bizde “Sorokin” gözü ile bakarlar. Halbuki Duverger’in dediği gibi “Entelektüellik” zekâ mesleğidir. Ve Durmuşoğlu merhum” Entelektüellik hiçbir olağanüstü zeka ve çalışkanlık icap ettirmez.”der. 

Allah’a Emanet Olun.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Köşe Yazarları


ATİLLA İLHAN
Salı, 31 Mayıs 2022
...
TÜRK BAYRAMI: NEVRUZ
Salı, 29 Mart 2022
...

An itibariyle ziyaretci sayısı:

44 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi