MEHMET AKIF VE İSTIKLÂL MARŞI
M.Hayati ÖZKAYA
 
Mustafa Kemal Atatürk diyor ki, '' Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.'' Bu sözün ışığında sözlerime şu dörtlükle başlamak istiyorum:
 
'' Toprakta gezen gölgeme toprak çekilince,
  Günler şu heyülayı da er geç silecektir.
  Rahmetle anılmak, ebediyet budur amma,
  Sessiz yaşadım,kim beni,nereden bilecektir?''
 (Gölgeler,S.495)
 
Bu mısraların sahibi, onu her gün rahmetle andığımız ve anacağımız büyük şairimiz M.Akif ERSOY'dur. O, bize ‘‘Kim beni nereden bilecektir?'' diye sormakta, bize ise O'na ''bu toprakta, bu bayrağın altında yaşayıp da, seni kim bilmeyecektir?'' diye cevap vermekteyiz.
 
İşte bugün  yine O'nunla birlikteyiz. Sadece günleri, ayları değil; yılları yiyip bitirse de zaman bu millet var oldukça Akif de var olacaktır. Bazen kitap, bazen dergi  sayfalarında, bazen  salonlarda; fakat en mühimi de yüreklerimizde, şiirlerinin coşkusuyla yaşayacaktır.
 
Akif neden bizimle beraberdir? Dün olduğu gibi, bugün ve yarın da neden bizimle birlikte olacaktır? İşte bugün bu iki küçük soru cümlesinden yola çıkarak Akif'i hatırlamaya, Akif'i biraz daha yakından tanımaya,anlamaya çalışacağız.
 
Evet, kimdir M. Akif ERSOY? O '' Hür yaşadım, hür yaşarım'' diyen Türk Milletinin ferdi olmaktan gurur duyan bir vatan şairidir.
 
Özgeçmişini kısaca şöyle özetleyebiliriz; 1873’te İstanbul'da doğdu. Babası Fatih Müderrislerinden ( profesör ) Tahir Hoca , Annesi Emine Şerife Hanım'dır. Fatih'e yakın Sarıgüzel Mahallesi'nde Türk-Müslüman orta halli ve yoksul halkımızın gelenekleri içinde yetişen Akif ilk ve ortaöğreniminden sonra Mekteb-i Mülkiye'ye (Siyasal bilgiler) yazıldı. Fakat (1888) babasını kaybedince geçim sıkıntısına düştü. Parasız yatılı olarak Halkalıdaki Baytar (Veteriner) Yüksek Okulu'na girdi.
 
İyi bir fen eğitimi gördü. Bu okulu 1894’te 1. lik ile bitirdi.
 
Akif, ilk görevi Orman ve Ziraat Bakanlığı'nda aldı. Veterinerlik işlerini teftişi için Rumeli'yİ , Anadolu'yu ve Suriye'yi dolaştı. Böylelikle Osmanlı İmparatorluğu'nu yakından tanıma fırsatı buldu.
 
1908'deki meşrutiyetin ilanından sonra mesleğini bırakarak, kendisini edebiyata ve ilime verdi.Halkalı Ziraat Mektebi'nde ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde edebiyat okuttu. Çeşitli dergilerde (Sebil-ürreşat-Sırat-ı Müstakim) şiirler yayınlamaya başladı. 1914t’te başlayan 1. Dünya Savaşı  başlarında İttihat ve Terakkiye bağlı Teşkilat-ı Mahsusa'nın aracılığı ile Almanlar tarafından Berlin'e davet edildi. Almanların bu davetten maksatları İngilizlerden esir alınan Müslümanlara ''iyi muamele'' yapıldığını , Akif gibi şair ve gazetecilere göstererek İslam Dünyasının sevgisini kazanmaktı. Almanya dönüşü yine Teşkilat-ı Mahsusa tarafından ''Necit'e'' Arabistan çöllerine gönderildi.
 
Kendisine verilen bu görevleri yerine getirirken 1. Dünya Savaşı'nın en önemli savaşlarından biri, bizim topraklarımız da yapılmaktaydı. Akif yurda dönerken işittiği ''Çanakkale Zaferi''nin sevinciyle ''şehitlerimiz''e seslenen o muhteşem şiirini yazdı. Böylece Akif , 1. Dünya Savaşı'na kılıçtan daha keskin olan kalemiyle katılmış oldu. Fakat ne yazık ki galip çıktığımız bu savaştan mağlup ilan edildik.Çünkü birlikte hareket ettiğimiz Almanlar anlaşma yolunu seçince Osmanlı'da Mondros Ateşkes Antlaşmasını (1918) imzalamak zorunda kalmıştı.
 
Bu antlaşmanın imzalanmasının ardından galip devletler (İngilizler,Fransızlar,İtalyanlar,Yunanlılar) ve daha kimler kimler Anadolu topraklarını keyiflerince paylaşmaya ve işgal etmeye başladılar.
 
Bu sırada , yurdu sevenler , içinde bulunduğumuz kötü duruma son vermek amacıyla bir araya gelip milli mücadeleyi başlatmaya karar verdiler.Bu mücadelenin adı bir zaman sonra , tarihe altın harflerle ''Türk Kurtuluş Savaşı'' olarak yazılacaktır. 1919'un 19 Mayıs'ında Mustafa Kemal ve arkadaşları bu kutsal savaşın ilk kıvılcımlarını ateşlemek için Samsun'a doğru yola çıkarken onlar gibi düşünenler de Anadolu'ya gitmeye karar verdiler.
 
İşte Anadolu'ya geçenlerden biri de İstiklal Mücadelemizin manevi liderlerinden M.Akif ERSOY'dur. Biz onun bütün şiirlerinde milli değerlerimizi buluruz. Bu büyük yurtseveri bazen Balıkesir'de , Konya'da , Kastamonu'da bazen Anadolu'nun herhangi bir köyünde ,kasabasında görebiliriz.O gittiği her yerde ''Yirmi beş asırdan beri , hiçbir vakit istiklalsiz yaşamamış olan Türk'ün '' esir olmayacağını savunuyor , bu kutsal isyanını cami kürsülerindeki  vaazlarında , şiirlerinde dile getiriyordu.
 
Yüce bir dava uğruna yollara düşen Akif, Anadolu insanını büyük zaferlerimiz için harekete geçirmenin gayreti içerisindedir. Kazım Karabekir Paşa kumandasındaki Şark ordumuzun büyük zaferle Kars'a girdiği haberini duyunca müthiş bir heyecanla kürsüye çıkar ve Kastamon'u halkına:
"-Sakın milli hareket aleyhinde olanların sözlerine kulak asmayınız. Çünkü onlar halkımızı köle haline getirmek istiyorlar. İçimizde yer yer çıkan isyanlar hep mel'un düşmanlarımızın parmağıyla olmuştur. Allah rızası için aklımızı başımıza toplayalım. Çünkü böyle bir düşman hesabına çalışarak elimizde kalan bir avuç toprağı da verecek olursak, çekilip gitmek için arka tarafta bir karış yerimiz yoktur" der. Bundan sonra da İstanbul Hükümetinin imzaladığı "Sevr Paçavrası"nın ne uğursuz bir ölüm antlaşması olduğunu izah etmeye çalışır. 1920 Mayıs'ında Burdur milletvekili olarak 1. Millet Meclisi'ndedir. Akif bugünkü Hacettepe Üniversitesi kampüsü içerisindeki Tacettin Dergâhını Ankara'da kaldığı süre içerisinde kendisine mekân edinir.
 
Evet, Akif artık Ankara’dadır. Kurtuluş savaşımızın en zor günlerinin yaşandığı en çetin mücadelelerinin yapıldığı bir dönemdeyiz. Öyle ki Yunanlı Ankara yakınlarında Polatlı’ya kadar yaklaşmıştır. Büyük Millet Meclisinin Kayseri'ye nakli söz konusu edilmeye başlanmıştır. İşte böyle bir atmosferde B.M.Meclisi Türk milletinin tüm hislerini ortaya serebilecek, ona yeni bir ruh, yeni bir heyecan verebilecek olan bir milli marşın yazılması için çalışmalar yapmaktadır. Bu amaçla Milli Eğitim Bakanlığı milli marş yazma müsabakası düzenledi ve birinci seçilecek şiire 500 lira para ödülü verileceğini ilan etti.
 
Bu yarışmaya 724 şair katılırken, Çanakkale Savaşımızı mısralarında anıtlaştıran M. Akif katılmıyordu. Çünkü kazanana para vereceklerdi. Akif "böylesine garip bir yarışmaya" katılamazdı. Ona göre memleketimizin kurtuluşu ve istiklal mücadelemiz para ile yazılamazdı, söylenemezdi. Fakat zamanın Milli Eğitim Bakanı H. Suphi'ye göre bu marşı ancak M. Akif yazardı. Akif’in yarışmaya mutlaka girmesi gerektiğine inanan H. Suphi Akif'i yarışmaya davet eden bir mektup yazarak ortaya konulan para ödülüne bir çare bulunabileceğini belirtti ve Mehmet Akif'i ikna etti. Bu mektup üzerine 94 yıldır ufkumuzu baştanbaşa donatan ve her söylendiğinde ruhumuzu kuvvetlendiren;
 
"Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak."
 
diye okumaya başladığımız -Kahraman Ordumuza- ithaf edilen Milli marşımız doğmuştur. Artık Akif, vatan kadar kutsal, bayrak kadar değerli ilk ve son Milli Marşımızın şairi olarak anılmaya başlanmıştır.
1 Mart 1921'de B.M.Meclisi’nde Milli Eğitim Bakanı H. Suphi Tanrıöver tarafından okunan İstiklal marşımız Meclisteki Milletvekillerince büyük bir heyecanla ayakta dört defa dinlenmiştir. 12 Mart 1921'de İstiklal Marşımız, Millet Meclisi tarafından Milli Marşımız olarak resmen kabul edildi. Bakınız Atatürk İstiklal marşımız için neler söylüyor:                   
"Bu marş bizim inkılabımızı anlatır; inkılâbımızın ruhunu anlatır. Bunu ne unutmak ne de unutturmak lazımdır. Benim en beğendiğim yeri de burasıdır: "Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk'a tapan milletimin hürriyet," Benim bu milletten asla unutmamasını istediğim mısralar işte bu mısralardır. Hürriyet ve istiklal aşkı bu milletin ruhudur. Asırlar boyunca söylenmeli, yar ve ağyar anlamalıdır ki Mete Han'dan beri Türk'ün en mahrem hisleri bile tehlikeye düşebilir: fakat hürriyeti asla. Bu pasajı her gün tekrar etmek bunun için önemlidir. Bu demektir ki efendiler Türk'ün hürriyetine asla dokunulamaz. ''
Akif, milleti için yazdığı ve Kahraman ordumuza ithaf ettiği bu şiiri kendi eseri Safahat'a koymadı Çünkü ona göre bu eser kendisinin değil, memleketindir.
Şimdi burada küçük bir parantez açarak İstiklal Marşımızın yazıldığı döneme ve İstiklal Marşımızda verilmek istenen mesaja kısa bir göz atalım:
Evet, her milletin bir milli marşı vardır. Milletçe saygı duyulan ve duyulması gereken bu marşların bir kısmı kahramanlık şarkıları söyler, bir kısmı birilerine övgü yağdırır. Mesela İngilizler "Tanrı Kraliçeyi korusun" der, Fransızlar " Haydi vatan evlatları zafer günü geldi" der, bir zamanların Almanya’sı ise" Almanya, Almanya sen her şeyin üstündesin" diyerek kurmak istedikleri büyük Almanya'yı anlatır. Bizim Milli Marş'ımız İstiklal mücadelemizi terennüm eder. Bu mücadeleyi anlamadan İstiklal marşımızı anlamak öyle pek de kolay değildir.
 
Çünkü bu mücadele için İstanbul’daki okullarından ayrılıp gizlice Anadolu’ya kaçan ve savaşta canlarını veren 16-17 yaşlarındaki gençlerin vatan sevgisini anlamadan İstiklal Marşımızı anlayamayız.Lise son sınıflarının tamamını Sakarya’da şehit verdikleri için bir yıl mezun veremeyen liselerin durumunu anlamadan İstiklal Marşımızı anlayamayız.
 
Bu muazzam şiiri sade Akif yazmadı.Kağıda heyecanını dökenle , toprağa kanını dökenler birleşerek yazdı.Bu marş her ne kadar Akif’in kaleminden çıkmış olsa da büyük Türk Milletinin ‘’Kollektif şuurundan’’ fışkırmıştır adeta.  Yani kısacası bu marş hepimizin malıdır.Marşın yazıldığı dönemde, ‘’Sevr Antlaşması’’ denilen garip bir ölüm fermanı, idam sehpasındaki Türk’ün boynuna geçirilmek istenmektedir. Güzel İzmir’imiz Yunan’ın vahşeti altında inim inim inlemekte, hatta Yunanlı başkentimize doğru zafer şarkıları söyleyerek ilerlemektedir. Polatlı’ya yaklaşan Yunanlı, mermisinin sesini Ankara’ya duyurmak için azgınlaşırken M.Akif Tacettin Dergahı’nın küçük penceresinden avluyu seyretmekte, atılan her mermiye İstiklal Marşımızın mısralarıyla adeta cevap vermektedir.
 
‘’Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım ;
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
Kükremiş sel gibiyim , bendimi çiğner , aşarım,
Yırtarım dağları , enginlere sığmam taşarım.’’
 
İşte okuduğum bu kıtada Türk Milleti Akif’le beraber tok bir ses olur. Bu ses ki , Orta Asya’dan demir dağları eritip çıkan Avrupa’nın göbeğine kadar ilerleyip devletler kuran , cihana sığmayan bu milletin sesidir.
 
Bu ses ki ; elinden silahları alındığı halde hürriyeti ve istiklali için dişiyle tırnağıyla bir büyük kavgaya giren , Allah’tan ümit kesmeyen bir inançla mücadelesini devam ettiren ve,
 
‘’Arkadaş yurduma alçakları uğratma sakın ;
Siper et gövdeni dursun bu hayasızca akın
Doğacaktır sana va’dettiği günler hakkın.
Kim bilir , belki yarın belki yarından da yakın.’’
diyen bir sestir.
Bu ses ki; üzerinde yaşadığımız toprağın basit alelade bir toprak olmadığını bizlere anlatan, vatanların en azizine en değerlisine sahip olduğumuzu bizlere hatırlatan bir sestir.   
 
‘’Kim bu cennet vatanının uğruna olmaz ki feda?
Şüheda fışkıracak toprağı sıksam , şüheda.
Canı , cananı bütün varımı alsın da hüda.
Etmesin tek , vatanımdan beni dünyada cüda.’’
 
Bu ses ki ; Mevlasına yalvaran , kurtuluş müjdesini daha savaş bitmeden milletine duyuran , bayrağına da ‘’Dalgalandığı yerde korkunun ve kederin ’’in olmadığını hatırlatan ,
 
‘’Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal!
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helal.
Ebediyen sana yok , ırkıma yok izmihlal :
Hakkıdır hür yaşamış bayrağımın hürriyet ,
Hakkıdır Hakk’a tapan milletimin istiklal!’’
bir kutlu sestir.
 
Özet olarak İstiklal Marşımız bir realizmin mısralarda dile gelişini milli karakterimizi, tarihimizi , imanımızı , inancımızı , milli mücadele günlerinin heyecanını içinde taşıyan , o günleri ve o günleri yaşayanların duygularını nesilden nesile aktaracak olan bir abidedir. İşte bütün bunlardan dolayı tekrar ediyorum ki İstiklal Marşımız Türk’ün ‘’ Kollektif şuurunun ‘’ Akif’le dile gelmiş şeklidir. Evet İstiklal Marşımız için yukarıda açtığımız küçük parantezi burada kapatarak şairimiz M.Akif Ersoy’un hayatındaki önemli noktaları sizlere sunmaya devam ediyorum.
      
Akif 1923’te Ankara’dan İstanbul’a döner ve edebiyat çalışmalarına devam eder.Halim Paşa’nın daveti üzerine 1925’te Mısır’a gider. 10 yıla yakın bir zaman Kahire’de üniversitede Türk Edebiyatı hocalığı yapar.  1935’te hastalanır ve 1936’da vatan hasretine dayanamayarak İstanbul’a döner 27 Aralık 1936’da Allah’ın rahmetine kavuşur. Türk gençliğinin omuzları üstünde Edirnekapı Şehitliği’ne götürülen cenazesi burada defnedilir.  Törende konuşmalar yapılır, Fatihalar okunur ve İstiklal Marşı söylenir. Bu törende bizzat yer alan Dr. Fethi Tevetoğlu, o günü şöyle anlatır: Akif’i toprağa vermeden ileride yapılacak büstü veya heykeli için yüzünün kalıbını, maketini almak isteyen Aşir Bey’le birlikte kefeni çözdük.Dudağının sağ köşesinden sızmış kanın,çenesine doğru ,sakalını tezyin etmiş olduğunu gördük.O anda bende bir fikir belirdi  ve içten bir ses O’nun beytini bana, vatan kelimesi bayrakla değişmiş olarak okudu:
 
Canı, cananı, bütün varımı alsında hüda
Tek bayrağımdan etmesin beni dünyada cüda…
 
Şehit Akif’i şehitler katına beyaz kefenle değil, vurgunu olduğu alsancağa sarıp yolcu etmek ve böylece O’nu bütün fanilerden ayırmak…Bütün bir milletin dileği olan bu düşünce ile ebediyet yolcusunu en sevdiği bayrakla sardım,en sevdiği vatanının toprağına koyarak en sevdiklerinin katına uğurladım. Akif, üstüne bayrak sarılı gömülen tek Türk evladı idi. O’nu son istirahat yerine baş ucundan ben, ayak ucundan sınıf arkadaşım Maraşlı 182 Abdullah tutarak indirmiştik.
 
Evet, Akif artık o çok sevdiği vatan toprağında kendine yeni bir dünyanın penceresini açarken, ismi tarihimize, edebiyatımıza, büyük şair, İstiklâl şairi olarak geçecektir.
      
Mehmet Akif’i daha iyi tanımak için onun ölümsüz eseri Safahat’ı yeniden defalarca okumanız gerekir. Çünkü 12 bin mısradan meydana gelen eserinde Akif, zaman zaman kendi karakterini yansıtır. Bakın Safahat’ın bir bölümünde kendini nasıl anlatmıştır :
 
‘’Zulmü alkışlayamam, zalimi asla sevemem
Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem
Biri ecdadına saldırdı mı hatta boğarım…
Boğamazsın ki.
Hiç olmazsa yanımdan kovarım.
Üç buçuk soysuzun ardında zağarlık yapamam
Hele Hak namına haksızlığa ölsem tapamam
Doğduğumdan beridir aşıkım istiklale,
Bana hiç tasmalık etmiş değil altın lale,
Yumuşak başlı isem kim dedi uysal koyunum.
Kesilir belki, fakat çekmeğe gelmez boyunum
Kanayan bir yara gördümü yanar ta ciğerim.
Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim.’’
''Adam aldırma da geç git!'' diyemem, aldırırım.
Çiğnerim, çiğnenirim, hakkı tutar kaldırırım.
 (Asım s.400)
 
Akif, ''özüyle sözü'' bir denilen nadir insanlardandır. Günlük hayatında uysal, sakin, beyefendi olan bu insan millet, vatan ve Tanrı konularında birden bire coşan, taşan bir sel gibidir adeta.
 
''Cehennem olsa gelen göğsümüzde söndürünüz!
Bu yol ki Hak yoludur, dönme bilmeyiz yürürüz.
Düşer mi tek taşı sandın harim-i namusun?
Meğer ki harbe giden son nefer şehid olsun...''
 (Hatıralar-S.351)
 
Bu özelliklerden başka özellikleri de vardır Akif'in. Yoksullara acımak, başkalarının dertlerine ortak olmak, hatta başkalarının derdi için kavga etmek gibi yüce duygulara da sahiptir: Şiirlerinde sık sık çocukluğunun ve gençliğinin geçtiği fakir semtleri ve bu semtlerde yaşayan insanların iç parçalayıcı halini bütün çıplaklığıyla ortaya serer, sıkıntılarını dile getirir. Ancak çalışmanın şart olduğunu her fırsatta vurgular; mesela onun ''Küfe''sini okuduğunuzda  “Kuzum, ayıp mı çalışmak, günah mı yük taşımak? Ayıp: Dilencilik, işlerken el, yürürken ayak.” ya da ''Seyfi Baba''sıyla birlikte olduğunuzda “Kim kazanmazsa bu dünyada bir ekmek parası: Dostunun yüz karası, düşmanının maskarası!”  dediğini duyar gibi olursunuz. Akif’in yanında miskinliğin, zavallığın yeri yoktur ama,  Akif merhametlidir ve insanları merhametli olmaya davet etmektedir.
 
''Üç sınıf halka içim parçalanır; hem de ne kadar!
İhtiyarlar, kadınlar, bir de küçükler; bunlar
Merhamet görmeli, yüz görmeli insanlardan
Yoksa, insanlığı bilmem nasıl anlar, insan?''
(Safahat 1 Köse İmam S:130)
 
Akif çalışkandı, emek verilmeden kazanılan şeyi haram sayardı. Bir kitabı incelemeden, okuyanların başarılı olamayacağını kabul eder, bilgiçlik taslayanlardan da adeta tiksinirdi. Bunun içindir ki Akif'in en sevdiği kelimeler:''çalışma, gayret, azim ve umuttur.''Sevmediği kelimeler ise:''tembellik, gayretsizlik ve karamsarlıktır'' Bir şiirinde
 
''Ey dipdiri meyyit iki el bir baş içindir.
Davransana! Bak el de senin baş da senindir!
His yok, hareket yok leş mi kesildin?
Hayret veriyorsun bana sen böyle değildin.''
der.
 
İlmin takipçisi ve davetçisidir Akif. İlimsiz, fensiz hiçbir şeyin istenilen şekilde sonuçlanamayacağını gayet iyi bilmektedir. Safahat'ının baş kahramanı Asım'ı Avrupa'ya gönderip kaybettiğimiz ilmi gece gündüz demeden çalışarak tekrar elde etmemiz gerektiğini vurgular. Çünkü o ''Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?'' ayetinin yılmaz savunucusudur.
 
M.Akif'i iyi anlamak, onu kendimize bir rehber gibi görmek istiyorsak, büyük eseri Safahat'ı iyi okumamız, iyi incelememiz gerekir.12 bin mısradan meydana gelen Safahat'ta yedi kitap vardır.
 
1. Kitap: (Safahat- 1911) 1908 ile 1910 arasında yazılmış sosyal ve tarihi manzum hikâyeler.
2. Kitap: (Süleymaniye Kürsüsünde-1912) Türk Bayrağı altında İslam Birliğini telkin amacıyla yazılmış uzun bir şiirdir.
3. Kitap: (Hakkın Sesleri-1913) 1912-1913 yıllarında yazılan şiirlerinin yer aldığı bu kitapta Balkan bozgununun sebepleri dile getirilmektedir.
4. Kitap: (Fatih Kürsüsünde-1914) Marifet ve fazilet konularının işlendiği bölümdür.
5. Kitap: (Hatıralar-1917) 1.Dünya Savaşı boyunca yaptığı Berlin, Mısır, Necit seyahatlerinin anlatıldığı kitaptır.
6. Kitap: (Asım-1924) M.Akif'in şaheseri sayılan bu bölümde memleketi kurtaracak aydın gençlere bağlanan umutlar anlatılmakta. Asım'ın şahsında Türk gençliğine seslenilmektedir.
7. Kitap: (Gölgeler-1933) Kurtuluşu müjdeleyen şiirleri ile Mısır'da yazdığı dini-lirik, karamsar ve bezgin manzumeleri bu eserde yer almıştır.
 
Bütün bu kitaplarda Akif, toplumu, toplumun kalkınması için gerekli olan çereleri, dilimizi, dinimizi, tarihimizi sergilemiş ve bizlere vatanımızı sevmeyi, vatanımız için çalışmayı tavsiye etmiştir.
Çünkü o, koca imparatorluğun nasıl parçalanıp yıkıldığını görmüş, bu toprakların ne derece vahşi saldırılara hedef olduğunu bizzat yaşamıştır. Bunu da Çanakkale Şehitleri şiirinde dile getirir.
 
ÇANAKKALE ŞEHİTLERİNE
 
Şu boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi?
En kesif orduların yükleniyor dördü, beşi,
-Tepeden yol bularak geçmek için Marmara'ya
Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya
Yedi iklimi cihanın duruyor karşısında,
Ostralya'yla beraber bakıyorsun: Kanada!
Çehreler başka, lisanlar, deriler rengârenk;
Sade bir hadise var ortada: Vahşetler denk.
Kimi Hindu, kimi yamyam, kimi bilmem ne bela;
Hani tauna da züldür bu rezil istila!
Ah o yirminci asır yok mu, o mahluk-ı asil,
Ne kadar gözdesi mevcud ise, hakkıyle sefil!..
Kustu Mehmetçiğin aylarca durup karşısına;
Döktü karnındaki esrarı hayâsızcasına.
 (Asım-S: 425)
 
Çünkü o. Bursa'nın Yunan işgaline uğradığını duyduğunda, içinde bulunduğu karanlık dünyayı ''Bülbül''üyle söyleşerek anlatmaya çalışmıştır.
 
BÜLBÜL
 
-Eşin var, aşiyanın var, baharın var, ki beklerdin;
Kıyametler koparmak neydi ey bülbül, nedir derdin?
O zümrüt tahta kondun bir semavi saltanat kurdun;
Cihanın yurdu hep çiğnense, çiğnenmez senin yurdun.
Bu gün bir yemyeşil vadi, yarın bir kızkızıl gülşen,
Gezersin, hanümanın şen, için şen, kainatın şen.
Benim halkım,sus ey bülbül,senin hakkın değil matem!
(Gölgeler-S:473)
 
Çünkü o,  Leyla’sını arayan bir Mecnun gibi vatan aşkıyla yanıp tutuşmuştur.
 
LEYLA
 
Gel ey Leyla, gel ey candan yakın canan, uzaklaşma!
Senin derdinle canlardan geçen Mecnun’la uğraşma!
Düşün: biçarenin en kahraman, en gürbüz evladı,
Kimin uğrunda kurbandır ki, doğrandıkça doğrandı?
Şu yüz binlerce sönmüş yurda yangınlar veren kimdi?
Şu milyonlarca öksüz, dul kimin boynundadır şimdi?
Kimin uğrundadır, Leyla, o makteller, o zindanlar?
Helal olsun o kurbanlar, o kanlar, tek sen ey Leyla,
Görün bir kerrecik,ye’s etmeden Mecnun’u istila.
 (Gölgeler-S: 476
 
Evet, Akif,birliğin ve dirliğin kuvveti; ayrılık ve gayrılıkların yıkılışı getireceğini bilenlerdendir. Bir şiirinde;
 
‘’Girmeden tefrika bir millete, düşman giremez;
 Toplu vurdukça yürekler onu top sindirmez. ‘’
 (Süleymaniye Kürsüsünde-S: 178) 
 
Derken; bizlere şunu da hatırlatmadan yapamıyor.
 
‘’Sahipsiz olan memleketin batması haktır.
 Sen sahip olursan bu vatan batmayacaktır.’’
 (Hakkın Sesleri-S: 210) 
 
Değerli arkadaşlar,
Akif kadar bu memleketin sevdalısı olan bir başka şairimiz Arif Nihat Asya bir şiirinde,
 
Kopardılar Ay’ı gökten
Bir iprek dala astılar
Yurt dediler gölgesine
Ayaklarını bastılar.
……..
Onlardan kaldı bu toprak
Biz gezip tozmayalım mı?
Yabanlar kıskanır diye
Destan da yazmayalım mı?
der.
 
Evet, bize bu toprakları yurt edenleri,bu ay-yıldızlı bayrağı emanet edenleri unutmamamız gerektiğini özellikle belirterek İstiklal Marşımızın şairi M.Akif Ersoy’un ömrünün son günlerinde hasta yatağında yatarken kendisine İstiklal Marşı için, ‘’Acaba yeniden yazılması daha iyi olmaz mı?’’ diye sorulan bir suale verdiği cevabı, burada sizlere aktarmak istiyorum:
 
‘’Ankara.. Ya Rabbi ne heyecanlı, helecanlı günler geçirmiştik.. hele Bursa’nın düştüğü gün…Ya Sakarya günleri… Fakat bir gün bile ümidimizi kaybetmedik,asla ye’se düşmedik. Zaten başka türlü çalışabilir miydik? Ne topumuz vardı, ne tüfeğimiz… Fakat imanımız büyüktü:
 
Doğacaktır sana vadettiği günler Hakk’ın
Kimbilir belki yarın,belki yarından da yakın..
 
Bu ümitle, bu imanla yazılır. O zaman düşünün.. İmanım olmasaydı yazabilir miydim? Zaten ben başka türlü düşünüp, başka türlü yazanlardan değilim. Bu elimden gelmez. İçimden ne varsa, bütün duygularım yazılarımdadır…
 
O günler ne samimi, ne heyecanlı günlerdi. O şiir, millettin o günkü heyecanının bir ifadesidir. Binbir fecayi karşısında bunalan ruhların ıstıraplar içinde halâs dakikalarını beklediği bir zamanda yazılan o marş, o günlerin kıymetli bir hâtırasıdır. O şiir bir daha yazılamaz.. Onu kimese yazamaz.. Onu ben de yazamam.. Onu yazmak için o günleri yaşamak lâzım. O şiir artık benim değildir. O, milletin malıdır. Benim millete karşı en kıymetli hediyem budur..
‘’ ALLAH BİR DAHA BU MİLLETE İSTİKLÂL MARŞI YAZDIRMASIN!..’’
 
Büyük şairimizin bu güzel duasına   “amin” diyerek Akif’i anlamakla ilgili bir başka pencere açmak istiyorum: Bakın onun en yakın dostlarından biri olan Mithat Cemal Kuntay, Akif’i bize nasıl anlatıyor:
 
Hayatta da sanatta da yanlış anlaşılan adamdı. Lodos duasıyla eğlendiği için Fatih’te zındıktı.Balkan harbinde medeniyete tükürdüğü için saat beş çaylarında geri adamdı, göreneğe kızdığı için mahalle kahvesinde züppeydi.Meşrutiyette sokağın şuursuz heyecanını beğenmediği için fırkalarda hürriyeti anlamayan adamdı.Harbi umumide Amerikan mandasına karşı çıktığı için mandacıların gözünde Amerika’nın keşfinden habersizdi.
Maddeten de yanlış anlaşılan adamdı. O’nu İstanbul’da hoca, Mısır’da hristiyan sandılar.
 
Mithat Cemal’in kaydettiği bu yanlış anlaşılmalar bu kadarla da kalmadı. Ölümünden sonra da hep yanlış anlaşıldı.
Bir inanç ve mücadele adamı olduğu için İslamcı.
 
Milli hassasiyetleri ve İstiklal Marşımızdaki “Ebediyen sana yok ırkıma yok izmihlâl” dediği için Türkçü. Babası Arnavut asıllı olduğu için Arnavut.
Birilerinin gözünde dinde yeniliklere, reforma karşı çıkan adamken dinin doğru anlaşılması, hurafelerden arınmış bir İslam anlayışı için gayret ettiğinden bazılarına göre İslam reformisti. Bazılarına göre batı etkisinde kalan bir modernistti.
Denilebilir ki kendisini tanıyan, seven ve sevmeyenlerin çok önemli kısmı Akif’i anlamadı, anlayamadı ve ne yazık ki anlamaya çalışmadı. Oysa o, Mithat Cemal’e göre üç kelimeyle özetlenebilirdi: “kendi kendisi olmak”
 
Evet, Akif’le ilgili konuşmamın  son bölümünü onun Mısır’dayken kızı Suat’a yazdığı bir mektuptan alıntılar yaparak bitirmek istiyorum:
 
Mektup 19 Nisan 1934 tarihli, “Bihî Suat”(*) diye başlıyor,
Bu seferki mektubun o kadar hoşuma gitmedi.Fazlaca sıkılmakta olduğundan,medeni şehirlerdeki hayatın başkalığından bahsediyorsun(….)
Evet, muntazam, ma’mur şehirlerde refah ile ömür sürmeyi herkes arzu eder. Fakat bu arzunun tatmini için ara sıra fedakârlık zaruridir. Bugün yüzlerce milyon efrad-ı beşere hakim bulunan İngilizleri gözümüzün önüne getirelim.Acaba heriflerin bu kudretleri,bu muvaffakiyetleri tesadüfen mi oluvermiş,yoksa milletçe birçok mesâiye, birçok şedâide(şideli sıkıntılar) katlanmak sayesinde mi elde edilmiş? Londra’da  doğmuş, naz u na’îm(naz ve boluk) içinde büyümüş ebeveyninin milyonları sayesinde her türlü ihtiyaçtan fersahlarca uzak bir lordun oğlu, kalkıp Sudanlara, Afrika’nın en yaşanmaz, en cehennemî bucaklarına giderek gençliğinin en kıymetli çağlarını, İngiltere hesabına, o kumlara gömüyor.Vatan uğrunda çektiği tahammülsüz meşakkatleri hiçe sayıyor.Daha doğrusu kendisi için şeref biliyor.
Biz bîçârelerse İstanbul’dan çıkıp Bursa’ya gitmeyi felâket telakki ediyoruz! Bizim Midhat Cemal “Bizler dünyaya gelmemişiz, İstanbul’a gelmişiz!” der ki pek doğrudur.   
 
Dünyada ne mesut kimseler vardır ki: Saadetlerinden haberleri yoktur, kendilerini bedbaht sanır dururlar. Galiba Suad Hanım da yavaş yavaş onların sürüsüne katılacak! “ der ve devam eder mektup…Son söz yine Akif’in :
 
“Geçmişten adam hisse kaparmış…Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
Tarihi ”tekerrür” diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı,tekerrür  mü ederdi?
                                               
 
 
 
 
KAYNAKÇA                                             :
Ahmet Kabaklı- Türk Edebiyatı II.
Eşref Edip- M.Akif Hayatı ve Eserleri
Faruk Kadri Timurtaş- M.Akif ve Cemiyetimiz
Ömer Rıza Doğrul- Safahat(M.Akif Ersoy)
Türk Edebiyatı Dergisi- Aralık-1983-1986
Dr. Fethi Tevetoğlu, Milli Kültür Dergisi sayı:55
İstiklâl Marşı ve M.Akif Ersoy, Kültür Bakanlığı, Ankara,s.136,2003
(*) Bihî: Arapça “ayva”
 
 
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Köşe Yazarları


ATİLLA İLHAN
Salı, 31 Mayıs 2022
...
TÜRK BAYRAMI: NEVRUZ
Salı, 29 Mart 2022
...

An itibariyle ziyaretci sayısı:

37 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi