Dr.Mahmut Rişvanoğlu
- Yayınlanma: Cumartesi, 11 Ekim 2014 09:41
- Kategori: Dr.Mahmut Rişvanoğlu
- Gösterim: 5346

OSMANLI’NIN SON ŞEYHÜL’İSLAMI MUSTAFA SABRİ’NİN ÖBÜR YÜZÜ
30 Ekim 1918 yılında “Mondros mütarekesi” ile bilfiil olarak Osmanlı Devleti’nin varlığı sona ermişti. İktidardaki ittihat ve Terakki partisi yerine İngiliz yanlısı “Hürriyet ve ihtilaf” fırkası (partisi) iktidara gelmiştir.
Bu partinin ilk işlerinden birisi, İttihat ve Terakki iktidarının çıkardığı; “hukuk birliği” açısından önemli olan “Aile hukuku Kararnamesi (HAK)” ile kendi özel hukukunu düzenleyen bu yasayı, işgal kuvvetlerinin yardımı ile kaldırmıştır. Eskiden olduğu gibi ; Osmanlı Devleti’nin hukuk yapısını parçalayıcı bir karakteri olan bu eskiden olduğu gibi kendi dini yasaları ve yargılarını tekrar elde etmişlerdir.
Bu şekilde patrikhâne, Yunanistan ve İngiltere beraberce , ll.Abdulhamit’in Kanun-i Esasi (Anayasa) ile kurulan ‘Osmanlı Hukuk Birliğini ve yargı birliğini’ sağlayan kanunları iptal ettirmekle kalmamış, azınlıkların kendi hukuklarını (hukuk bağımsızlığı) ve yargı yetkisine (yargı bağımsızlığına) sahip olmasına, yani Osmanlı’nın başına bela olmuş “çok-hukuklu bir yapı”nın devamı için Sevr Andlaşmasının 149.ncu maddesine de koydurmuşlardır.
Türk Osmanlı Devleti’nin büyük mücadele ve çalışmalar sonucu; emperyalistlerin her fırsatta, azınlıkları isyana teşvik için istismar ettikleri “ parçalı hukuk” yani “parçalı bir toplum” yerine ll. Abdülhamit Han’ın hazırlattığı Anayasa’daki 8.maddesinde;
“ Devlet-i Ali Osmaniye’nin tabiyetinde bulunan fertlerin cümlesine, hangi din ve mezhepten, soydan olursa olsun, bila istisna Millet-i Osmani (Osmanlı vatandaşı) tabir olunur”. İfadesinde görüldüğü üzere; Devletin temel yapısı, düzeni, eski ‘millet’ yani din ve mezhep esasına göre farklılaşmış cemaatler anlayışından, din farkı gözetmeyen bir vatandaşlık anlayışına dönüşmüştür. Bu şekilde herkes kanun önünde eşittir ilkesi getirilmiş, yani bir şekilde “hukuk birliği ile buna bağlı olarak da yardı birliğini” getirmiş ama işgalci güçler ile iktidardaki Hürriyet ve ihtilaf partisi bu yasaları kaldırarak eski parçrlı hukuku yeniden fiiliyata geçirmişlerdir.
Evet ll.Abdulhamit’ten itibaren başlatılan “hukuk ve yargı birliği”ni sağlayan kanunların ortadan kaldırılmasını sadece işgalci güçlerin baskısı ile değil, burada en önemli yardımcısı Hürriyet ve ihtilaf iktidarı da destek vermesidir.
İttihatçıları ‘ermeni katliamı ‘ yapmıştır diye iftira atan bu İngiliz mandasını savunan Hürriyet ve İhtilaf hükumetinin özellikle önde gelen liderlerinden Sadrazam Damat Feriit Paşa ile Şeyhül İslam Mustafa Sabri Efendidir. (Prof. Halil Cin ‘islam ve Osmanlı Hukukunda evlenme’ shf.293-305/T.Z.Tunaya, ‘İslamcılık cereyanı shf.105-106)
Damat Ferit Paşa’nın en yakın dostu olan Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Ferit Paşa öldüğünde ‘Tevhid-i Efkâr Gazetesi’nde hakkında şöyle bir makalesi yayınlanır;
“Damat Ferit, Avrupa’ya gitmeden önce gayet dindar idi. Hızır aleyhisselamı görmek için Ayasofya’daki top kandilin altında daima sabah namazını kılardı. Londra’dan dönüşünde alafrangalaşmış (zaten sırp asıllı idi. Özüne dönmüş.M.R.) ve nihayet adetaİslam’a düşman kesilmişti. Evindeki erkek ve Kadın hizmetçilerin hepsi rum idi. Sözlerinde, nutuklarında ve
yazılarında hep yunan ve Latin darb-ı mesellerinden (ata sözleri ve deyimlerinden), hürafalarından (mitoloji) ve rivayetlerinden bahseder, İslam’ın büyük kelamından, hikmetli sözlerinden, şer-i mübinimizden, Kur’an ayetlerinden, Peygamberin hadislerinden bahis bile etmezdi. Hülasa/Özetle Ferit Paşa tamamen Avrupalılaşmış, kozmopolit ruhlu bir adem (İnsan) olmuştu. Onun içinde dinine, Vatanına çok büyük fenalıklar etti.. Doğrusu bu çok günahkâr ademe Allah taksiratını affetmesin dileğinde bulunmak içimden gelmiyor”. (İbnülemin ‘son Sadrazamlar’ c.lll.shf.2081)
Böyle bir Türk ve İslam düşmanı karakterini gösteren Sadrazamın en yakın dostu işte bu Şeyhülislam Mustafa Sabri ! , Her ne kadar Damat Ferit’in ülkesine ve Vatanına nasıl zarar verdiğini söyleyen Şeyhülislam, daha sonra da aynı zararları verecektir.
Şeyhülislam Mustafa Sabri bey önceleri ‘ittihat ve terakki’ fırkasının taraftarı idi. Sonradan ittihatçılar ile arası bozulmuş, öfkeli bir ‘muhalif’ olarak Hürriyet ve İtilaf parti’sine katılmıştır. Ve de bu partinin en militan liderlerinden bir olmuştur.
Daha önceleri, İttihat ve Terakki partisi Bab-ı Âli (Hükumet) darbesiyle iktidarı ele geçirince Mustafa Sabri Efendi, Romanya’ya kaçmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Romanya’da çıkan Türkçe gazetelere yazılar yazmıştır. Türk Ordusu Bükreş’e girince Mustafa Sabri efendi yakalanıp İstanbul’da mecburi ikamete tutulmuştur.
Ali Birinci, Şeyhülislam Mustafa Sabri ‘nin Romanya’da yayınladığı Türkçe yayınlardan (yazılarından) biri şöyle idi: “ Savaş boyunca Romanya’da Türk’lerin kaleminden çıkan yazılarla dolu gazete ve beyannamelerde, esas itibariyle İngiliz’lerin Türk’lerin dostu olduklarını, Türkiye ile değil ittihatçılarla savaştıkları ve bunların zulmünden Müslümanları kurtarmak istediklerini ‘ellerini ne şekilde havaya ‘ kaldırmaları gerektiğini de temsili bir resimle anlatıyordu” (Ali Birinci, Hürriyet ve itilaf Fırkası shf.219)
Damat Ferit Paşa ile Şeyhülislam Mustafa Sabri, Anadolu’da başlatılan ‘Milli ve Bağımsızlık Hareketi’nin en militan düşmanı olarak temayüz etmişlerdir.
“ Rumeli ve Anadolu’da bundan sonra hiçbir Müslüman ve Türk kalmayacak” diyen İngiliz General Harrington; ‘son haçlı seferimiz’in tarihi belgesi olarak gösterdiği ‘Sevr andlaşması’nı imzalayan Damat Ferit Paşa ile Mustafa Sabri Efendi’dir.
Tarih boyunca asla esir olmamış ve başka bir Milletin mandası altında yaşamamış ve yaşamayı zül saymış Müslüman Türk Milleti, Anadolu’da Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları etrafında toplanıp, emperyalizmin akbabalarına karşı milli mücadele ve bağımsızlık hareketini başlatırken , Mustafa Sabri gibi güya Müslümanların başı Şeyhülislam efendi, kurtuluşu İngiliz gavurunun himayesine girmekte görüyor ve buna bağlı olarak ‘İngiliz Muhipler (İngiliz sevenler) cemiyetinin üyeliğini yapıyordu.
Bu ara Mustafa Sabri efendi Said-i Kürdi (Norsi/Nursi) ve İskilipli Atıf Hoca ile birlikte ‘Cemiyet-i Müderrisin’ örgütünü kurarlar. Eylül 1919 da kurdukları bu cemiyetin ismini daha sonra “Teâl-i İslam” olarak değiştirirler. Bu cemiyeti İngilizler destekliyor ve finanse ediyorlardı.
Mustafa Sabri ve arkadaşları, Denizli Müftüsü Ahmet Hulusi başta olmak üzere, Ankara müftüsü Mehmet Rıfat efendi gibi din adamları Milli Hareketin lehine çalışıp, işgalci kâfirlere karşı ‘cihat’ fetvaları verirken, Mehmet Akif gibi büyük şair, köy köy ,kasaba kasaba dolaşıp Vatanın bağrına girmiş bu leş kargalarını atmak için şiirleri, konuşmalarıyla ruhları ateşlerken, “bu üçlü arkadaş” , bunlar ve diğer bütün Milli mücadeleye yardım eden ve savunan herkes hakkında idam mahkumu fetvasını vermişlerdir.
“Cemiyet-i Müderrisin” diğer sonraki adıyla “Teal-i İslam” örgütünün ilk yönetim kurulunda Şeyhülislam Mustafa Sabri (Başkan), İskilipli Atıf Hoca (İkinci Başkan), Said-i Kürdi (Nursi) ise ‘İttihad-ı Muhammediye’ örgütü önderi olarak bulunuyordu.
Emperyalistler ve onların içimizdeki “yerli devşirme ve dönmelere” gibi işbirlikçilere karşı mücadeleyi ve bağımsızlık hareketini başlatan ‘Kuvva-yı Milliye’ aleyhine bildiri yayınlıyorlardı.
26 Eylül 1919’da bu cemiyetin bu üç önemli temsilcileri, aynı tarihli ‘İkdam’ gazetesine şöyle bir dildiri vermişlerdir. Ve bu bildiriler üç kez yayınlanmıştır.
“ Ey Anadolu’nun masum ve mazlum ahalisi! “ diye başlayan ama içeriği itibariyle masum olmayan bu bildiride bakın neler söylenmiştir.
“.. Bu hainler, bu hinoğlı hinler (yani Kuvva-yı Milliyeciler M.R.) memleketin başına kendi elleriyle getirdikleri her belada, her muharebe de alemi ölüme teşvik etmek, halkı kırdıranlar, kendi canlarını beslemeyi çok iyi biliyorlardı.. Nitekim bu defa da Anadolu’da Mustafa Kemal ve Kuvvey-i Milliye maskaraları yunan askerlerinin önünden nâmardane koşarken, zavallı saf ve gafil ahali ve askerlerden cem ettikleri (topladıkları) kuvvetleri Yunanlılar’a karşı harbe tutuşturarak (…) yalanlar ve hilelerle savaştan kaçtılar.
Biçare Millet bu yankesicilerin hilelerini, desiselerini hâlâ tamamen anlayamamıştır ne yazık ki, gerek harb içinde gerek mütareke (ateş kes antlaşması M.R.) den sonra memleketi bunların fitne ve fesadı uğruna milyonlarca evladını telef ediyor da Enver, Cemal ve Mustafa Kemal vesaireyi; “ beş on eşkıya’nın vücudunu ortadan kaldırmak için icap eden küçük fedakarlığı göze alamıyor.
Millet (…) halâ kendisini aldatan bu heriflere niçin diyemiyor du ki “ Ey hainler, Ey Allah’tan korkmayan ve Peygamber’den hayâ etmeyen mahluklar, muharebe ettiniz başımızı bin türlü belalara soktunuz, mağlup oldunuz, şimdi niye tekrar gücünüz yetmediğini ikrar ve imza ettiğiniz devletleri yeniden kızdırarak üzerimize husumet ve gazaplarını davet ediyorsunuz?
İngilizler’i kızdırdınız, üzerimize yunanlıları musallat ettiler. Harpte mağlup olduktan sonra “uslu uslu” oturmak, mağlubiyetin neticesine (kaderimiz buymuş diye M.R.) katlanmak telafisini, sükunet içinde sabr gösterip izale etmekten başka çare var mıdır?
Düşünmüyormusunuz, Yunanlılara karşı savaşıp onlara zayiat verdirmek bile bundan sonra bizim için hayırlı bir şey olmaz. Hem sizler ey yalancı ve deni şakiler (Eşkiyalar) (…) kendinize ne hakla, ne yüzle kuvva-yi Milliye adını veriyorsunuz?
Şimdi sulh imzalandı (yani teslim olduk M.R.) buna rağmen kuvva-yı Milliye belasının tevdit ettiği mecburiyetler, galip devletlere karşı yeniden taahhüt altına girdik. Devlet şimdi bize ‘Eğer Anadolu’da bize karşı ayaklanan kuvva-yı Milliye isyanını bastıramazsanız, İstanbul’u da elinizden alacağız /zaten İstanbul işgal kuvvetleri tarafından 10 Kasım 1918 de işgal edilmişti M.R.) diyorlar..
Ey mazlum ve muhterem ahali, elinize aldığınız bu fetva-yı şerife göre, bu katil, canavar kuvvacıları, daha ziyade yaşatmamakla memur ve mükellefsiniz.(yani bulduğunuz yerde öldürün demek M.R.)..” (T.Z. Tunaya, Türkiye’de siyasi partiler Sf.384-396/c.ll.)
Bu Teal-i İslam cemiyetlerinin anlı şanlı liderleri, İngiliz işbirlikçileri Atatürk’ü ve kuvva-yı Milliye’yi neyle suçladıklarını görüyorsunuz değil mi?
Bunlara göre;
- Ülkeyi işgal eden İslam ve Türk Düşmanlığını hayatlarının ve inançlarının temel felsefesi haline getirmiş olan emperyalist Hırıstiyan Avrupalı İşgalcilere karşı mücadele etmek, yurdumuzdan kovmak suç. Başka?
- Düşmanlarımıza karşı teslim olmayıp aksine cihad edenler büyük suç işlemiş olurlar. Başka?
- İngilizleri kızdırmak suç, yunanlılarla çarpışmak ve onlara zayiat vermek hepten suç!
- Yenilgiye ve teslim olmaya razı olmamak, uslu uslu oturmayıp, sonuna kadar mücadele etmek ise katmerli suç!.
- Kuvva-yı Milliye aslında yok edilmesi gereken bir suç örgütüdür, bu örgüte girenlerin ve yardım edenlerin de katli vaciptir.
Görüldüğü gibi,Vatanımızı işgal eden, ırz ve namusumuza tasallut olan Haçlı barbarlarına karşı savaşın yanında birde içimizdeki bu kabil işbirlikçilerine karşı da mücadele etmek zorunda kalınmıştır. Bu işbirlikçiler, adı belli işgalci kâfirlerden daha fazla Müslüman Türk milletine zarar vermişler, çıkardıkları fitneler ile kardeş kardeşi birbirlerine düşürmüşlerdir.
Nurcuların bazı kanaatönderleri, Said-i Kürdi’nin bu bildiriden haberi olmadan verildiğini söylerler ise de, bildiri bir sefer verilmemiş ki, üç kez ikdam gazetesinde yayınlanmış, nasıl haberi olmaz? Ayrıca Said-i Kürdi’nin bu cemiyetten daha sonra ayrıldığını ileri sürerler; Bağdad harap olduktan sonra!.
Damat Ferit Paşa Hükumeti iş başına geçtiğinde, ilk işleri; Ermenilerin katliamından sorumlu olduğunu iddia ederek ittihatçıları Divan-ı Harp’te yargılayıp idama götürmekti. Yozgat Vali Vekili ve Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey, Ermeni tehciri sırasında Ermeniler’in Ermenilerin öldürülmesini teşvik ettiği suçlamasıyla harp divanında birkaç ermeni militanın yalan şahidliği ile, Divan-ı Harp Başkanı; zalimliği ile meşhur’ Nemrud Mustafa’ tarafından masum bir türk evladı idama mahkum edilip idam edilir. Ermenilerin gönlü hoş olsun diye. İdam fermanını imzalayanlardan biri de Şeyhülislam Mustafa Sabri’dir.
Mustafa Sabri, Türk ordusu İzmir’e girdiğinde, Yunanlılardan kurtarıp İsyanbul’a yönelmesi üzerine Padişah Vahdeddin’den ‘Sadrazamlık’ isteyerek, Ermeni ve Müslümanlardan bir ordu kuracağı bu ordu ile Türk Ordusuna karşı savaşma arzusu olduğunu da göstermesi, kendinin, ‘Vatana ve İslama büyük kötülük’ yaptı dediği Damat Ferit Paşa gibi, aynı derecede bir kötülüğü ve hainliği nasıl sergilediğini görüyoruz.
ŞEYHÜLİSLAM’IN VATİKAN İLE İLİŞKİLERİ
Haber Türk gazetesinde (Aralık 2012), Bülent Günal imzasıyla yayınlanan ve Türkiye Katolik ruhani Reisler kurulu’nun resmi tarihçisi, kültür ateşesi ve aynı zamanda basın sözcüsü Dr.Rinold Marmara’nın açıklamasına dayandırılan haberde, Mustafa Sabri’nin Vatikan’a yazdığı 3 sayfalık mektup da yer alıyor. Atatürk’e karşı en büyük tepkiyi gösteren isimlerin başında gelen Mustafa Sabri Efendi’nin, hilafet’in yeniden kurulması için, İslam’ın ve bu dini asırlardır batılı Hırıstiyan Haçlı barbarlarına karşı göğsünü siper etmiş Müslüman Türk Milletinin düşmanı; “Hz.İsa’yı (a.s.) Allah’ın oğlu ve Allah gibi Allah” inancına sahip Vatikan’daki Papaya mektup yazıp yardım istemiştir. Yardım isteği ile ilgili belgelerde ortaya çıkan konular ve haberler şöyle:
“Vatikan’ın gizli arşivlerinde yer alan belgenin Roma’da yazıldığının anlaşıldığını belirten Dr.Rinoldo Marmara, mektup Vatikan Dışişleri Bakanı Kardinal Gasparri adına dönemin papa’sı Xl. Pius’a iletilmesi için yazılmış. Mektupdan anlaşılan, Mustafa Sabri’nin kaldırılan hilafetin yeniden inşası için Vatikan’dan yardım isteği. Bu mektup, dinlerarası kardeşiliği(!) göstermesi açısından da önemli. (Hak ile batılın kardeşliği olurmu?)
Çünkü mektupta Mustafa Sabri, Müslümanlarla Hırıstiyanlar arasında bir ‘çatışma’ olmadığını ileri sürer. (Asırlardır İslam ile Batıl dinler arasında çatışmalar devam etmektedir. Irak’ta 1,5 milyon Müslümanı katledenler, Müslüman kadınlarınnamusunu kirletenler ve Kur’anı Kerim’i yakanlar Hırıstiyan ABD’liler değil de kimler di acaba? M.R.)
İngiliz sevdalısı Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, mektubunda, hilafet komitesi kurduklarını belirtiyor. Ve hilafetin yeniden kurulabilmesi için Vatikan’dan şu şekilde yardım istiyor. “Hilafet Komitesi, Müslümanların çıkarları doğrultusunda yayın yapacak ve propaganda faaliyetlerinde bulunacak, Hırıstiyanlarla da genel bir dayanışma içerisinde bulunacaktır. Hilafet kurumunu restore etmeye yönelik çalışmamızda(..) sizden Papalık makamı ile başkanı olma şerefine sahip bulunduğum bu komite arasında işbirliği sağlanmasını rica ediyorum.”
Peki mektuba cevap verildi mi? Mustafa Sabri efendi Vatikan’a gidip Kardinal ‘Gasparri’yle görüştü mü? Bu soruların cevabını ise Mustafa Sabri’nin Romanya’da iken, General Vehip Paşa’ya yazdığı 20 Temmuz 1928 tarihli mektupdan öğreniyoruz.”
Papa Hazretleri’nin Hariciye Nazır’ı Kardinal Gasparri ile görüştüm ve müsaadeleri ile Vatikan Sarayı’nı gezdim. Kardinal ile mülakat esnasında bir aralık kendisinin bacağını bacağının üzerine koyarak oturduğuna dikkat ettim ve bunu şark adabımuaşeretine göre biraz garip bulduğum için, ben de öyle bir vaziyet almak lüzumunu duydum.”
1938 yılında çıkartılan af ile ‘yüzelliliklerin’ Türkiye’ye gelebilmeleri serbest olunca, bir kısmı gelmiş ama Mustafa Sabri gelmemiş, Kahire’de ikamet etmiş ve orada 1954 yılında ölmüştür.
“Yarın gazetesinin 29 Temmuz 1927 tarihli sayısında yayınlanan bir şiirinde ‘Türklükten istifa’ ettiğini ilân etmiştir. İyi de yapmış bize göre; Kâfirlerle yaptığı işbirliği açısından Müslüman Türk kişiliğine asla bağdaşmayan bir karakteri temsil ediyordu. Hatta bir aralar bir konuşmasında ‘Allah bana bir güç verseydi, bütün Türk’leri Araplaştırırdım’ demiştir.
Ne yazık ki, Milli Mücadelenin düşmanı ve İngiliz mandacısı bir cemiyetin kurucusu ve önderi, Vatikan’ın dostu Mustafa Sabri’nin, Tokat Belediyesi tarafından 2007 yılında adına vakıf kurulmuştur. Vakıf yöneticileri arasında AKP Tokat Milletvekilleri Resul Tosun ve Mehmet Ergün Dağcıoğlu da yer almıştır.
Tarih bir milletin derin hafızasıdır. Tarihini bilmeyen hafızadan yoksun olduğu için ‘geçmişteki hataları’ işler dururlar.
Sen hiç
Kahramanların hain,
Hainlerin kahraman olduğu
Bir ülke gördün mü?
Ben gördüm.







