Dr.Mahmut Rişvanoğlu

KÜLTÜRÜMÜZDEKİ KOPUKLUK

Dr. Mahmut RİŞVANOĞLU

 

Sadece bizde değil, hemen hemen bütün İslam dünyasında, bütün şarkta “tarihi – süreklilik” kavramı maalesef teşekkül etmemiştir. Bu yüzdende kültürlerin ancak devamlılık içinde bir gelişme göstereceğini de farketmedik.

Kültür tarihimizdeki kopmalar, şarkın, bir çıkış yolu arayan çocuklarında köklü bir hastalığı ortaya çıkarttı; Kültürü ve zamanı yeniden koparmak.

O yüzden devrimcilerimizde ve bazı muhafazakarlarımız da tarihi böldüler. Bu yüzdende tarihte devamlılığı farketmemek “hastalığı”, “tarihi kendimizle başlatmak” gibi patolojik düşünce ve davranışlara yol açtı.

Bir zamanlar İslam dünyası – özellikle Avrupa’nın skolastik çağında, matematik ile uğraşanların şeytan ile konuştuğu iddia edilen (Aziz; St Agustuin) bir döneminde – ilmi zihniyetin, hür düşüncenin inkişafi ile sosyal hayat sahalarında hülasa her sahada gerçek bir medeniyet hamlesini, hakiki bir gelişme devrini başardığını görmekteyiz. Hepsinin ayrı ayrı bir inceleme konusu olacak olan bu devirden, birçok sebeplerden dolayı bu gelişme ve ilerleme çağından gerilemeye dönüşü ile kültür hayatımızın da büyük bir durgunlak devrine girdiğini görmekteyiz.

- Süreklilik ve gelişmeciliğin tersi olan ‘durgunluk’, meselelere bakış açımızı ve buna bağlı olarak da kavramlarımızı değiştirmiştir. Bir zamanlar gelişme çağının dinamizmini ihtiva eden “tevekkül”, gerileme ve durgunluk döneminde “meskenet/tembellik” haline dönüştü. Fikirde, düşüncede ve aklı kullanmada durgunluk öylesine hakim kılındı ki, ağır aksak yürüyüş bile “vekar” alameti sayılmıştır. 

Zamanımızda işine belli bir saatte yetişmek zorunda olan bir insanın “naz” ile yürüdüğünü nasıl düşünebiliriz?

- Bu gün içinde yaşadığımız hareket ve şürat çağında, sosyal hareketliliğin akıl almaz derecede hızlandığını ve bu yüzdende birçok dertler açtığı bir dönemde, böyle bir zihniyet ne kadar zamansız yahutta zamanında kopuktur. İşte kültürde kopma budur.

Hareket ve şürat zihniyetimizin eseri olan uçakla, hareketsizliği ve durgunluğu idealize eden bir zihniyet ne kadar aykırı düşmektedir. Gelişmeciliği ve devamlılığı kaybetmiş, aksine durgun olan ve durgunluğu idealize eden bir zihniyetin hakim kıldığı bir kültür, hareket demek olan ve toplumu hareketlendirecek bir kültür zihniyetinin karşısında nasıl durabilecek? Ve bu gelişmeci ruhunu kaybetmiş durgun zihniyet, uçağı nasıl yapacak?

- Jet uçağını ne Avrupa ne de bizim “ortaçağımız” yapmadı, aramadı bile.

Toplumun sosyal hareketlilik ve dolayısıyla gelişme yolundaki kabiliyeti olmadığı bir zihniyet yapısı karşısında, uçak ne kadar iğreti kalıyor. Bugün az gelişmiş - ekonomik ve teknolojik bakımında - ülkelerde gördüğümüz ve Batı sermayesinin (Hıristiyan – Yahudi) gücünü haykıran nice fonksiyonsuz kurum ve kuruluşlar böyle değil mi?

- Tanzimatla birlikte “meydan okuma” devresine yani emperyalist saldırılarına giren Batıcılık da aynı madalyonun öteki yüzünü teşkil eder. Tanzimat’ın bütün davası tarihin seyri içinde toplumumuzun “yükseliş ve çöküşü”nün sebep ve neticelerini ilmi bir zihniyetle araştırıp, bunalımlarımıza çare arauacağı yerde, Batı’dan satın aldığı uçağı “naz ile gezinmek” üzere ithal etmekti. Piyanolar, balolar, İngiliz kumaşları diye Batı modası böyle girdi.

Osmanlı’nın son devirlerinde yetişmiş gerçek bir ilim adamı, hukukçu, devlet adamı, tarihçi ve İbn Haldun’un takipçisi olan Ahmet Cevdet Paşa, “güruh-i cühela” diye tenkit ettiği “erbab-ı taassup” (geri zihniyete mensup olanlar) ile “efkarı frenge” (Avrupalılara tabi olanlar) alafranga batıcılarımız, aslında, bir madalyonun iki yüzü gibidir. Zira her ikisi de “tarihilik” yani tarihte, kültürde devamlılık kavramından yoksundurlar. Birtakım “zihni doğruları” tarihin dışında yani hayal aleminde savunup dururlar.

- Yükseliş ve gerileyişimizden biri bunca zaman ve bir o kadar da ağır tecrübelerle dolu devirler geçtiği halde “kültürden kopma” hala devam etmektedir. Marksistlerimiz, ‘beynelmilelci zihniyete ve ideolojiye sahip örgütler, tarikatlar ve kulüpçülerimiz, liberalistlerimiz kendi tarihimizden ve kültürümüzden yani kendi tarihimizin dinamiklerinden koparak batı toplumun gelişme (sosyo-ekonomik ve kültürel) şemalarını “tarih” diye kabul ediyorlar. Ayrıca bu vahim hataların yol açtığı faciaları görmeyerek, hala Türk milletinin dinine ve milli ruhuna saldırarak onu, cahillikle, gericilikle suçlamaya devam ediyorlar.

Birde bunun yanında “Tercüme Müslümanlık” ile “Kozmopolitan Müslümanlık” var. Kendimizin ve İslam dünyasının (özellikle ehl-i sünnet) yaşadığı, inişli-çıkışlı 1400 yıllık birike gelmiş tecrübeleri yok sayarak, tarihinden koparak, İslami sadece yeni Müslüman olmuş Hıristiyan ve Yahudi yazarlardan veya “başka birikimlerden” öğrenmeye çalışıyorlar. İslamı din olmaktan çıkarıp - yine yabancıların düzenlemesiyle - siyasi ideoloji - siyasi İslam - haline getirenler ve bu ideolojiyi benimseyenler; İslam dinini “vatan, devlet, milliyetçilik, vatanseverlik, yurtseverlik, bağımsızlık, bayrak” gibi milli ve manevi değerleri inkar etmek,  şeklinde yorumlamak ise bu İslam alemine karşı stratejik hedefleri olan Hıristiyan - Siyonist güçlerin ekmeğine yağ sürmekdir.

Kalkınmamızın temel stratejisi olarak sanayileşme ve bilgi toplumu olmanın ve meydana gelen “sanayi ve Bilgi toplumunun” ortaya çıkardığı yeni ‘toplum şekli, sosyo-ekonomik ve kültürel’ meseleleri, İslam’ın özellikle teşvik ettiği ‘ilmizihniyetle’ çağına damga vuracak şekilde, çözümün yapılması gereğidir, bir anlayışa sahip olması gerekirken, “vehabbi-selefe” tutumunun acımasız bir “tasfiyecilik” zihniyetiyle, 14 asırdır süre gelen kültür ve medeniyet tarihimizin birikimlerini, “asrı saadet” gibi her mü’minin kalbinde yatan bir devri gerekçe göstererek, maalesef tavsiye etmeye çalışıyorlar hem de kendilerinden olmayan Müslümanları katlederek.

Doğuş ve yükseliş çağlarının canlı dinamik, daha ileri gelişmiş bir medeniyet ruhunu bağrında taşıyan “gelişim ile değişim” hareketliliğini unutarak gerileme devrinin ‘durgunluğunu, donmuşluğunu, herşeyi kaderciliğe bağlayan zihni tembelliğini devam ettirmek isteyenler çoğunluktadır.

Toplumlardaki “sosyal değişim ve gelişim”in özüne inilmemekte sadece renkler değiştirilmekle herşeyin düzeleceğini sananlar aslında yine kültürden ve tarihten kopmaktadır.

Ameli mezhebimizin imamı o büyük insan İmam-ı Azam’ın ‘rey ve içtihatla açtığı’ gelişme, itikadı imamazı olan İmam Maturidi Semerkandi (ölm: 944)’nin insan iradesinin, insanın gerçek anlamda işinde, düşüncesinde hür olarak sorumlu olması kuramını öğretmesi, insan akılını kullanmasını, hususunda çok önemli ikazları ile bizi kültürde, düşünce de bilimde üreticiliğe teşfik eden görüşleri zaman içinde medreselerimizden kovularak, Müslüman Türk milleti başta olarak bütün İslam aleminde düşüncede daralma, düşüncede tembellik, gerileme, sorgulama zihniyetinde donuklaşma ile yeni düşünce ve bilim üretme gücünü kaybetmiştir.

Bu gelişme çarı, zamanla düşüncenin daralması, tebliği taklid, ezbere tekrar götürerek - kültürel kopma yüzünden - kitaplarda yanı hayatın dışında kalırken, İran devrimi ve bazı Vehabbi anlayışını ve haricilik militanının işleyen kitapların eğittiği toplumlar, İslam dünyası içinde kendi inançlarına uymayan diğer Müslümanları “tekfir/kafir olarak” itham edip militanlığa soyunmuşlardır.

- Bu kopma zihni spekülasyonlara dayanarak ne kadar savunulursa savunulsun, “kültür-tarih” bir bütündür. Zamanın sürekliliği içinde sebep-sonuç zinciri halinde hükmünü göstermeye devam ediyor ve maalesef toplumumuzu en çok etkileyen dönemi olan gerileme devrinin durgun ve atıl zihniyetiyle yüklü ‘örf, adet ve kültürüyle’ hala yaşamaya devam ediyor.

- Halbuki bugün, yüksek teknolojiye, ekonomiye ve nükleer güce sahip olanlar artık “süper devlet” olmuşlardır. Bilgisayarları emirlerine almışlar bütün dünyayı dinler hale gelmişlerdir. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin sosyo-ekonomik ve kültürel sorunlarını hatta “kimlik” meselelerimizin nasıl olması gerektiğini, nasıl bir İslam hayatı yaşayacağımızı bile onlar hazırlamaktadır.

Artık dünya; atın üstünde, bir elinde kılıç bir elinde kalkan atın nallarıyla feth edilmemektedir. Teknolojiler, ekonomiler ve kültürel haçlı seferleriyle istila edilmektedir. Bütün bu gelişmeler karşısında ülkenin insanı olarak “ne yapmamız gerektiğini” akıl çerçevesi içinde analiz edip ne gibi tedbirler almamış yönünde bir gayret göstermek yerine sadece “sokak mitingleri, kukla yakmalar, savaş çığlıkları” maalesef bu gerçekleri değiştirmez.

Sloganlar, caziptir geçici bir zaman için ruhumuzu okşar ama düşünceyi kilitleri!

- Az gelişmiş ve bizim gibi gelişmekte olan ülkelerin “yükselen borçları, dış ticaret açıkları, dünya ticaret hacmi de hep tersine işleyen hadler, enflasyon, işsizlik, açlık ve yoksulluğun durmadan artması, vurgun - talanlar, milli gelirdeki dağılım adaletsizliği ve geri kalmışlık devam ediyor.

Velhasıl ne sıfat verirsek verelim: önemli olan ilim zihniyeti çerçevesinde milletimizin bunalımlarının özüne inerek gerçeği kavramaktır. Dertlerimizi, sıkıntılarımızı ve sorunlarımızı, hayali düşüncelerimize veya ideolojik kurgulara göre çözmeye kalkışmak sadece zaman kaybı, enerji kaybından başka bir şey değildir.

Öyleyse hakikata sarılmaktan başka, daha açık bir ifadeyle tarihi seyri yakalamaktan başka çare yoktur.

Tarihimizden ve kültürümüzden koparak bir şey yapılamayacağını bazı muhafazakarlardan ve Batıcılarımız da bize gösterdiler. Çünkü “tarihten ve kültürden kopma”ya tarihi-milli kimliğimize yabancılaşma veya tarihe gömülerek “atavik” bir dar görüşlülükle yaklaşmak, günümüz ve yarınımıza yabancılaşma neticesine doğuruyor.

- O halde doğru olan şey tarihimizden ve kültürümüzden kopmadan, medeniyetimizin yükseliş ve inişlerini, aydınlık ve karanlıklarıyla, bugünkü varlıklarımızın ve yokluklarımızın “sebep-netice”lerini bir bütün halinde tarihin “laboratuarında” incelemektir. Bu hareket tarzı “tarihilik şuuru”nun teşekkülüne ve de sanat ve edebiyatıyla bir “sosyo-kültürel” halinde kökleşmesine ve yabancılaşmanın aldatıcı cazibesinden kurtularak, kendi bünyemize uygun “dinamikleşmiş” bir millet ve medeniyet ile bir alem haline gelmemize imkan verecektir. Bu sebeple tarihten ve kültürden kopmak bir felakettir.

Sözün kısası: “kökü mazide bir ati” ilkesiyle “köklerden yola çıkarak yarınlara doğru gelişmenin dinamizmini yakalamak istiyorsak, yabancı kültür modellerini kopyasından vazgeçerek, kendi tarihimizin kendi kültürümüzden hareketle gelişmemizi hızlandırmak ve kendi ‘rönesansımızı’ meydana getirmek.

Dr. Mahmut RİŞVANOĞLU

 

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Köşe Yazarları


ATİLLA İLHAN
Salı, 31 Mayıs 2022
...
TÜRK BAYRAMI: NEVRUZ
Salı, 29 Mart 2022
...

An itibariyle ziyaretci sayısı:

56 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi